Onderzoekers van de TU Delft hebben onderzocht hoe het ontwerp van elektronische producten de recyclebaarheid beïnvloedt.
In de studie, uitgevoerd door Doris Versloot en onderdeel van het programma Circular Circuits van Jan-Henk Welink stonden smart-tv’s centraal. Voor het onderzoek analyseerden de onderzoekers vier verschillende smart-tv’s op materiaalgebruik, verbindingstechnieken en productopbouw. Vervolgens werden twintig toestellen geshreddered in een Nederlandse e-wasterecyclinginstallatie. De onderzoekers onderzochten daarna hoe materialen tijdens het shredderproces van elkaar loskomen en in materiaalstromen terechtkomen.
Volgens het rapport is “de bevrijding van materialen tijdens het recyclingproces cruciaal voor een nauwkeurige materiaalscheiding”. Wanneer verbindingen intact blijven, ontstaan gemengde fragmenten van verschillende materialen. Daardoor belanden materialen in verkeerde afvalstromen of gaan ze verloren.
Bevindingen
Vooral verbindingstechnieken hebben grote invloed op de recyclebaarheid van elektronica. Klikverbindingen blijken relatief eenvoudig uiteen te vallen tijdens shredding, terwijl schroeven en lijmverbindingen vaker voor problemen zorgen. De onderzoekers noemen “de hoge mate van losmaking van snap-fits en het complexe gedrag van schroeven en lijmverbindingen” als belangrijke bevinding.
Ook de materiaalkeuze verschilt sterk per fabrikant. Bij sommige onderzochte televisies was vrijwel alle gebruikte kunststof recyclebaar. Bij andere modellen lag dat aandeel aanzienlijk lager. Volgens het onderzoek varieerde het aandeel recyclebare plastics van 42,5 tot 99,3 procent. Daarnaast blijkt dat ontwerpkeuzes voor recycling niet altijd samengaan met repareerbaarheid. Daarom ontwikkelden de onderzoekers naast richtlijnen voor Design for Recycling ook een methode om spanningen tussen beide circulaire strategieën inzichtelijk te maken. Deze methode, Recyclability Maps, moet ontwerpers helpen om afwegingen eerder in het ontwerpproces zichtbaar te maken.
Uit de analyse van een van de tv-modellen bleek dat ongeveer 66 procent van het materiaal uiteindelijk correct kon worden gescheiden voor recycling. Tegelijkertijd ging circa 34 procent verloren of vervuilde andere materiaalstromen.
Volgens de onderzoekers tonen de resultaten aan dat productontwerp een directe invloed heeft op de efficiëntie van recyclingprocessen. Het rapport concludeert dat “effectieve integratie van circulaire ontwerpstrategieën vraagt om zorgvuldige selectie van verbindingen en materialen tijdens de ontwerpfase”.
